«Ο Γλάρος» της Ξανθοπούλου αφήνει πίσω του περισσότερο μια αίσθηση εκκρεμότητας, παρά μία απάντηση. Μία αίσθηση για τους ανθρώπους που επιμένουν να ονειρεύονται, ακόμη κι όταν η πραγματικότητα τους διαψεύδει.

          Το σταματημένο τρένο γίνεται ο καθρέφτης μιας Ευρώπης, που αναμετράται με τις αντιφάσεις της. Και το ερωτηματικό του τίτλου παραμένει, εύστοχα, ανοιχτό μέχρι τέλους.

          Η Χ. Παυλίδου αποφεύγει με θαυμαστή ακρίβεια τη μελοδραματική ευκολία και επιλέγει την αλήθεια της συγκίνησης, η οποία προκύπτει από τις ρωγμές του χαρακτήρα.

          Ένα εικαστικά επιβλητικό τελετουργικό, με τον θεατή να παραμένει μέσα στον εφιάλτη της ηρωίδας, όπου αγάπη, μίσος, μητρότητα, καταστροφή, θεϊκή δύναμη και ανθρώπινη συντριβή, γίνονται ένα.

          Ανάμεσα σε τάφους, πτώματα και θαύματα, το έργο του Massa μας θυμίζει πως ο «ξένος» μπορεί να είναι τελικά το λιγότερο παράλογο πράγμα της υπόθεσης.

          Το έργο υπενθυμίζει ότι είμαστε απόγονοι των τραυμάτων ενός μεγάλου πολιτισμού. Ίσως η πιο ουσιαστική πολιτική και ποιητική διάσταση της εξαιρετικής αυτής παράστασης χοροθεάτρου.

          Η Τροία δεν είναι «κάποτε». Είναι κάθε φορά που μια εξουσία αποφασίζει ποιος θα ζήσει, ποιος θα φύγει, ποιος θα μείνει και ποιος θα θεωρηθεί αναλώσιμος.

          Η «Επιθεώρηση» φαντάζει σαν ομαδική ψυχοθεραπεία με έναν θίασο που φροντίζει να μην πάει χαμένο ούτε ένα κυβικό εκατοστό της σκηνής.

          Ο σκηνοθέτης στήνει μία έξοχη παράσταση με έμπνευση, τόλμη, νεύρο, λεπτή ειρωνεία, αισθητική άποψη, δυνατές ερμηνείες και κυρίως θεατρική χαρά, χωρίς να ακυρώνει το τραγικό υπόστρωμα.

          Στην Επίδαυρο δεν αρκεί να γεμίσεις τη σκηνή. Πρέπει να γεμίσεις το κοίλον με νόημα. Και εδώ είδαμε, έναν Αριστοφάνη παλιομοδίτικο με σύγχρονα ρούχα.