«ΙΒΑΝΟΦ!» | ΚΡΙΤΙΚΗ
- Ημερομηνία: Τρίτη, 24/02/2026 13:17
Ποιος είναι, τελικά, ο Ιβάνοφ και όλοι ασχολούνται μαζί του; Ένας τυχοδιώχτης Ταρτούφος που κοιτάζει το τομάρι του; Ένας γοητευτικός ζεν πρεμιέ; Ένας πονεμένος άνδρας που δεν αντέχει το βάρος της ύπαρξής του; Ο Τσέχωφ δεν δίνει απαντήσεις για τον αινιγματικό ήρωά του, που στα τριανταπέντε του χρόνια αισθάνεται ότι χάνει τη γη κάτω από τα πόδια του.
Κάποτε έσφυζε από ζωή και ήταν πηγή έμπνευσης για όλους. Τώρα νιώθει νωθρός, άπραγος και ξοφλημένος. Δεν ενδιαφέρεται, πλέον, για την φυματική γυναίκα του, δεν νοιάζεται για την περιουσία του, χρωστάει παντού και όμως, δεν κάνει τίποτα απολύτως για να ξεφύγει από τούτη εδώ την λούπα. Περιφέρεται σαν την άδικη κατάρα και ξενυχτάει στο σπίτι των Λιέμπεντεφ για να ξεσκάσει. Ακόμη, κι ο έρωτας μιας νεαρής γυναίκας, τον αφήνει ασυγκίνητο. Η γυναίκα του, Άννα Πετρόβνα, τον παρακαλάει να μείνει μαζί της, αλλά εκείνος αδιαφορεί παντελώς. Ο γιατρός Λβοβ τον θεωρεί υπαίτιο για την επιδείνωση της κατάσταση της υγείας της. Ο περίγυρός του πιστεύει ότι την παντρεύτηκε από οικονομικό συμφέρον. Ξαφνικά, βρίσκεται σε έναν κυκεώνα επικρίσεων, κουτσομπολιών από ανθρώπους ρηχούς, που πνίγονται στο ποτό και τα πάθη τους και που νομίζουν ότι τον γνωρίζουν «απ' έξω κι ανακατωτά», αλλά στην πραγματικότητα δεν έχουν ιδέα. Άνθρωποι καρικατούρες, τραγικοί και γελοίοι που αλλάζουν προσωπεία διαρκώς. Κι εκείνος, το μόνο που κάνει είναι να σέρνει το άδειο κουφάρι του, δίχως επιστροφή.
Ο Γιάννης Χουβαρδάς επιστρέφει στον Άντον Τσέχοφ με το έργο «Ιβάνοφ!». Η σκηνοθεσία του μοιάζει να εμπιστεύεται περισσότερο την αισθητική φόρμα από τον άνθρωπο. Η παράσταση είναι αγκιστρωμένη στην ίδια της τη σκηνοθετική ιδέα. Νωχελικός ρυθμός, γκροτέσκ όψη, κατεσταλμένες εντάσεις. Οι σχέσεις δεν «καίνε», οι συγκρούσεις δεν πληγώνουν, η τραγικότητα δηλώνεται υπόγεια μέχρι να εξαντληθεί. Δεν υπάρχει λύτρωση, Δεν υπάρχει κάθαρση, παρά μόνο σταδιακή εξάντληση.
Η ζωντανή παρουσία του Blaine L. Reininger αναμφίβολα κυριαρχεί, επιβάλλοντας ένα σκοτεινό, σχεδόν μεταμοντέρνο φίλτρο στη συνθήκη. Σε αρκετές σκηνές, η «blues» ατμόσφαιρα κατευθύνει τη σύγκρουση, υπερκαλύπτει τις ψυχολογικές μετατοπίσεις και περιβάλλει τους ήρωες σαν νυχτερινό νέον. Για κάποιους, αυτό είναι το πιο δυνατό στοιχείο της παράστασης. Για άλλους, είναι μια αισθητική υπερβολή που απομακρύνει από τον πυρήνα του Τσέχοφ.
Το σκηνικό της Εύας Μανιδάκη με τους φωτισμούς της Ελίζας Αλεξανδροπούλου δημιουργεί ένα άχρονο, μεταβατικό τοπίο ανάμεσα σε σαλόνι, μουσική σκηνή και χώρο εσωτερικής κατάρρευσης.
Η κίνηση της Μαρκέλλας Μανωλιάδη και τα κοστούμια της Ιωάννας Τσάμη συνάδουν στο γελοίο και το ανάλαφρο της διαδικασίας.
Το σύνολο του θιάσου (Γιάννης Νταλιάνης, Μαρία Σκουλά, Νίκος Χατζόπουλος, Θανάσης Δόβρης, Αλεξάνδρα Καζάζου, Κατερίνα Λυπηρίδου, Πηνελόπη Τσιλίκα, Χάρης Φραγκούλης, Νικόλας Χανακούλας, Ευάγγελος Βογιατζής και Blaine Reininger) λειτουργεί με ομοιογένεια και πειθαρχία, υπηρετώντας πιστά τη σκηνοθετική γραμμή. Υπάρχουν αξιόλογες στιγμές και καθαρές ερμηνευτικές προθέσεις. Χαρήκαμε τον συμβιβασμένο «Λέμπεντεφ» του Νίκου Χατζόπουλου καθώς πλέκει πουλόβερ, την γεροντοκόρη προξενήτρα «Αβντότια Ναζάροβνα» του Χάρη Φραγκούλη, την εύθραυστη «Άννα» της Αλεξάνδρας Καζάζου, την ορμητική «Σάσα» της Πηνελόπης Τσιλίκα, τον ιδεολόγο-ερωτευμένο γιατρό «Λβοφ» του Νικόλα Χανακούλα.
Η ερμηνεία του Αργύρη Ξάφη είναι συνειδητά αντι-θεαματική. Το βλέμμα του διαπεραστικό και με μια σωματικότητα βαριά, ελαφρώς σκυφτή, σαν να κουβαλά ένα διαρκές φορτίο. Είναι ένας παρεξηγημένος ιδεαλιστής ή ένας αδύναμος και επιπόλαιος άντρας;
«Ιβάνοφ!», ένας ήρωας χωρίς άλλοθι, χωρίς έλεος, χωρίς καταφύγιο.
Μια παράσταση με σαφή αισθητική ταυτότητα για την ιλαροτραγωδία της ανθρώπινης ύπαρξης.