«FESTEN» | ΚΡΙΤΙΚΗ
- Ημερομηνία: Τετάρτη, 04/12/2024 22:20
Από τη στιγμή που ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος επέλεξε να λογαριαστεί με το αντισυμβατικό «FESTEN», του Τόμας Βίντερμπεργκ, το στοίχημα ήταν, ομολογουμένως, μεγάλο. Πώς όλο αυτό θα γίνει θέαση και βίωμα, συνάμα; Αποφάσισε να σπάσει τον τέταρτο τοίχο μεταξύ ηθοποιών - θεατών.
Το φουαγιέ του θεάτρου Άλμα αποκτά ζωή. Μια φαινομενικά «χαρούμενη» γιορτή έχει στηθεί για τα εξηκοστά γενέθλια του «πάτερ φαμίλια», του επιχειρηματία Χέλγκε Κλίνγκενφελτ, με παιδιά, φίλους, συγγενείς, υπηρετικό προσωπικό.
Και όταν περνάς ανυποψίαστος την πόρτα του υποτιθέμενου λόμπι του ξενοδοχείου, είσαι ήδη καλεσμένος σε κάτι που μοιάζει με πάρτι. Έντονη μουσική 80's, κόσμος πολύς, ηθοποιοί ντυμένοι σαν σερβιτόροι να περιφέρονται ανάμεσα στον κόσμο. Σκέφτεσαι πού να σταθείς, πώς θα δεις, πού είναι το σημείο της παράστασης. Και μία απίστευτη ταλαιπωρία ξεκινά για τον θεατή - καλεσμένο, ο οποίος στοιβάζεται στη σάλα, στον εξώστη, στις σκάλες, όπου μπορεί να βρει μια σπιθαμή χώρου και περιμένει αμήχανος για το τι θα επακολουθήσει. Για καθίσματα, ούτε λόγος, όσοι προλάβουν κάθονται στους δύο καναπέδες και οι υπόλοιποι παραμένουν όρθιοι για περίπου μία ώρα, χωρίς να έχουν κεραστεί κάτι. Γιατί, αν σκοπός είναι η συμμετοχή του θεατή στο event σαν προσκεκλημένος, τότε όφειλαν σαν καλοί οικοδεσπότες να του προσφέρουν ένα ποτό για να νιώσει άνετα.
Και σιγά-σιγά ξεκινάει ένα κρυφτό. Πίσω από τη βιτρίνα της «αγαπημένης» οικογένειας Κλίνγκενφελτ, κρύβεται κάτι σάπιο. «Βρώμικα» κορμιά κάτω από ωραία ρούχα, μίσος και απέχθεια πίσω από λαμπερά χαμόγελα, καλά κρυμμένα μυστικά και τραύματα κακοφορμισμένα, φριχτές αποκαλύψεις. Έχουν προηγηθεί η αυτοκτονία και η κηδεία της μιας κόρης. Οι υπόλοιποι καταφθάνουν για να ευχηθούν στον πατέρα. Είναι η μέρα του, αλλά και η μέρα του πρωτότοκου γιου… Απόψε, ο Κρίστιαν θα φτύσει κατάμουτρα τα «φθηνά» των ανθρώπων και μας χρειάζεται.
Και ήμασταν, πραγματικά, όλοι εκεί, συμμέτοχοι και σιωπηλοί μάρτυρες του βάρους του. Αλλά στο λάθος μέρος, συνωστισμένοι σαν σαρδέλες να προσπαθούμε να νιώσουμε, να βιώσουμε, να αφουγκραστούμε. Να ψάχνουμε τις σκηνές μέσα στο πλήθος, να προσπαθούμε να δούμε στα πεταχτά τα απόκρυφά τους μέσα από τις οθόνες, να σπρώχνουμε τον μπροστινό και το διπλανό μας για να κλέψουμε κάποια στιγμή. Κι όλο αυτό να συμβαίνει για πολλή ώρα. Ώσπου, ο τελετάρχης μας ζητά να ανέβουμε στην αίθουσα και να καθίσουμε, επιτέλους, στις θέσεις μας. Μέλη της οικογένειας, στενοί συγγενείς, συγγενείς, απλοί φίλοι. Μία προσωρινά επίπλαστη ευτυχία με τραγούδια, χορούς και αλκοόλ. Το πάρτι καλά κρατεί, ώσπου τα αίματα ανάβουν και τα λόγια κόβουν σαν λεπίδες. Ξαφνικά σκοτεινιάζει, οι αλήθειες πονούν, το τραύμα αρχίζει να αιμορραγεί. Και εσύ μουδιάζεις στο άκουσμα του βιασμού. Ο πατέρας βίαζε ανελέητα τα δίδυμα αδέλφια και η μάνα το γνώριζε, αλλά σιωπούσε. Αυτό τους άξιζε και η αδελφή δεν άντεξε τόσο πόνο, τόσο εξευτελισμό. Αυτοκτόνησε αφήνοντας ένα γράμμα πίσω της, που εξηγεί ακριβώς. Δεν χωρούν υπεκφυγές πια.
Είναι το καλύτερο σημείο της παράστασης. Σαν να μπήκε γκολ στο 90' σε έναν ανιαρό αγώνα και σε έχει ξεβολέψει με την αλήθεια του. Και πριν προλάβεις να το χωνέψεις, σου ζητούν, ξανά να αποχωρήσεις από την ωραία σου θεσούλα και να κατέβεις στο φουαγιέ. Αν είσαι τυχερός, θα δεις την ολοκληρωτική διάλυση. Αλλιώς, θα γίνεις ωτακουστής και θα βάλεις την φαντασία σου να οργιάσει…μέχρι να σε πετάξουν άρον - άρον εκτός θεάτρου για να παρατηρείς από την τζαμαρία τον χορό τους. Το πάρτι έχει τελειώσει…θες, δεν θες.
Ήταν, ομολογουμένως, μία ωραία ιδέα με γερές βάσεις, που όμως δεν υλοποιήθηκε σωστά και χάθηκε στην πορεία. Ένα αδικαιολόγητο πήγαινε έλα, συνωστισμός, κακή ορατότητα στο πρώτο και στο τρίτο μέρος της συνθήκης. Πώς να εμπλακώ προσωπικά, αν δεν το βιώσω; Πώς να αντιληφθώ τις καταστάσεις, αν δεν έχω πρόσβαση στα δρώμενα; Θα μπορούσε η έναρξη να είναι μικρότερη χρονικά με τα απαραίτητα καθίσματα, ώστε να αποφευχθεί η ταλαιπωρία των θεατών. Πόνταραν σε μία site-specific παράσταση, που ίσως να είναι διαφορετική κάθε βράδυ, όμως αν δεν διορθωθούν σημαντικές λεπτομέρειες, η ταλαιπωρία θα παραμείνει. Ο χώρος σίγουρα δεν ενδείκνυται για τόσο πολύ κόσμο, όπως επίσης και οι σκάλες μπορεί να αποβούν μοιραίες για ένα πιθανό ατύχημα. Δεν κατάλαβα, επίσης, πού αποσκοπούν οι ρόλοι του παππού και της γιαγιάς να υποδύονται από αμήχανους, παντελώς ανίδεους θεατές.
Οι ηθοποιοί είναι υπέροχοι στους ρόλους τους, αλλά αυτό το σκληρό θέμα, ήθελε σκάψιμο και περισσότερη δουλειά, στον σωστό χώρο και με τη σωστή δοσολογία.
Από τον αγέρωχα κυνικό οικοδεσπότη πα-Τέρα, Γιώργο Ζιόβα, και τη συντριπτική μάνα, της Ναταλίας Τσαλίκη, που πλέον δεν ορίζει τίποτα, μέχρι τον συγκλονιστικό Προμηθέα Αλειφερόπουλο , ο οποίος βάδισε σε μοναχικές αλύτρωτες διαδρομές, και τον αιμοσταγή Αναστάση Λαουλάκο. Ο εξωστρεφής Γιάννης Καπελέρης νόμιζε ότι είχε τον έλεγχο της γιορτής και η Ιωάννα Κολλιοπούλου απέδειξε πόσο καλή ηθοποιός είναι. Η Ιωάννα Τζίκα, ο Μιχάλης Αφολαγιάν, η Μαριάννα Πουρέγκα, η Πένυ Παπαγεωργίου και ο Νικόλας Seymour Σταθόπουλος πάλεψαν γενναία.
Είδα την παράσταση την προηγούμενη εβδομάδα κι ακόμα τριβελίζει το μυαλό μου. Θα μπορούσε να εγγραφεί ως το απόλυτο, αλλά κάτι αγκυλώνει το μέσα μου. Ίσως, σε άλλες συνθήκες, να έκλαιγα από χαρά, όμως αυτή η αίσθηση του ανικανοποίητου ακόμα με στοιχειώνει…