«ΦΑΕΘΩΝ» | ΚΡΙΤΙΚΗ
- Ημερομηνία: Δευτέρα, 16/02/2026 21:26
Η οικογένεια Λομ φαντάζει καθωσπρέπει και σχεδόν «αγία». Πίσω από την πόρτα του γαλήνιου και εύπορου σπιτικού τους, η παράνοια μετουσιώνεται σε λογική, η υπακοή σε υποταγή, η ανοχή σε αποσιώπηση, ο παράδεισος σε κόλαση. Ένας νοσηρός κόσμος, εξαιρετικά δομημένος και επιμελώς καλυμμένος στο όνομα της πίστης, παίρνει σάρκα και οστά για να μπορεί o «πα-Τέρας» Άμνετ Λομ να δικαιολογεί τα αδικαιολόγητα.
Κάθε βράδυ, το τραπέζι του «μυστικού Δείπνου» στρώνεται ευλαβικά με το σύνθημα της μητέρας και καταλήγει σε Γολγοθά για τους συνδαιτημόνες. Ο δυνάστης πατέρας, φανατικός υποστηρικτής της χριστιανικής ηθικής και του θρησκευτικού δόγματος, κάνει πράξη τον Λόγο, διαστρεβλώνοντάς τον και επιβάλλοντας στα μέλη της οικογένειας το θέλημά Του, μέσα από τον κατ’ εξακολούθηση βιασμό τους, κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Η οικογένεια, υποταγμένη -πλέον, να μην ξεχωρίζει το υγιές από το άρρωστο, έχει μάθει να σιωπά, να υπομένει, να υπακούει, να υποφέρει αδιαμαρτύρητα τους προπηλακισμούς και τις σεξουαλικές του «ορέξεις». Την ώρα του βιασμού, δε, ο πατέρας-αφέντης απαιτεί από τους υπόλοιπους να γίνουν μάρτυρες της αρρωστημένης τελετουργίας. «Ελάτε να βλέπετε! Θεία Μυστήρια χωρίς Εκκλησίασμα δεν γίνονται».
Έρχεται, όμως, η στιγμή, που η μητέρα και ο άβουλος γιος, Λέλο, αντιδρούν και βάζουν τέλος στην παντοδυναμία του πατέρα, μέσα σε μία νύχτα. «Να ζεις, αυτό είναι όλο το ζήτημα.»
Το σαλόνι μετατρέπεται σε τόπο επιβολής, ελέγχου και εξέγερσης. Ο πατέρας, Άμνετ Λομ, αποτελεί τον απόλυτο άξονα του κόσμου της οικογένειας. Η εξουσία του δεν εκδηλώνεται μόνο με ένταση, αλλά κυρίως με μια τρομακτική ηθική βεβαιότητα. Είναι ο άνθρωπος που πιστεύει ότι έχει δίκιο και αυτό τον καθιστά τραγικά αμετακίνητο και επικίνδυνο.
Η μητέρα-συνένοχος και οι κόρες σαν σύγχρονες Οφηλίες κινούνται σε τροχιά εσωτερικής διάλυσης. Η σκηνική τους στάση αποτυπώνει την ψυχολογική καταπίεση. Δεν κραυγάζουν, διαβρώνονται.
Ο Λέλο, ως άλλος Φαέθων, αποτελεί την πιο δυνατή σκηνική μεταφορά. Η εικόνα του κακοποιημένου γιου, σχεδόν καθηλωμένου σε μια κατάσταση μόνιμης ανωριμότητας, συμπυκνώνει το βασικό ερώτημα του έργου: πώς ενηλικιώνεται κανείς, όταν η εξουσία του στερεί την ίδια του την ταυτότητα; Οδηγείται στον φόνο του πατέρα του και αντί να συντριβεί, δικαιώνεται και θεοποιείται.
Το έργο «Φαέθων» του Δημήτρη Δημητριάδη λειτουργεί ως παραβολή, αντιστρέφοντας τον αρχαίο μύθο του Ευριπίδη και με αναφορές στον σαιξπηρικό Άμλετ και τον Κάφκα, τοποθετημένη στο ασφυκτικό πλαίσιο μιας οικογενειακής τραγωδίας. Ο ποιητικός, πυκνός λόγος αποκτά σχεδόν τελετουργική διάσταση, χωρίς όμως να απομακρύνεται από τον σύγχρονο ρεαλισμό. Όλες οι αποτρόπαιες πράξεις εκτυλίσσονται εκτός σκηνής, όπως στις αρχαίες τραγωδίες.
Η σκηνοθεσία της Χρύσας Καψούλη ανέδειξε την υπόγεια, σχεδόν θεσμική βία σε ένα κλειστοφοβικό σύμπαν. Το αποτέλεσμα δημιουργούσε μια αίσθηση συνεχούς πίεσης και ασφυξίας, που μεταφερόταν στον θεατή, ειδικά στον περιορισμένο χώρο του θεάτρου Φούρνος, όπου η εγγύτητα εντείνει τη συμμετοχή. Η υποβλητικότητα του θεάτρου με τους φωτισμούς του Απόστολου Τσατσάκου κούμπωσε με την εσωστρέφεια των καταπιεσμένων μελών της οικογενείας. Θεωρώ, όμως, περιττό το μουσικό χαλί, καθ' όλη τη διάρκεια της συνθήκης, που θύμιζε περισσότερο τηλεοπτικό σήριαλ.
Η ερμηνεία του Χριστόφορου Κώνστα, ως «Άμνετ Λομ», έμοιαζε περισσότερο με απαγγελία του πυρετικού λόγου του συγγραφέα, χωρίς κραδασμούς και την κτηνώδη όψη του ρόλου.
Η Μάγδα Κατσιπάνου ήταν η σπαρακτικά σιωπηλή μάνα «Τζούλι», η οποία κρατάει μεν τα προσχήματα, αλλά εκρήγνυται μπροστά στο ανήκουστο.
Οι στωικές αδερφές «Μπεθ» και «Ανν», της Κατερίνας Κέντρου και Κλέλιας Μαμουνάκη, αντίστοιχα, κινήθηκαν σαν ένα σώμα διαιρεμένο, βγαλμένο από βικτοριανό εφιάλτη.
Ο Δημήτρης Βουτσής έπλασε διακριτά τον καθηλωμένο σωματικά και πνευματικά «Λέλο».
«ΦΑΕΘΩΝ», ο μύθος ως οικογενειακό πεδίο μάχης και η πατροκτονία ως επανάσταση.