«16 & 17» | ΚΡΙΤΙΚΗ
- Ημερομηνία: Σάββατο, 18/07/2026 14:39
Σπάνια μια ομάδα χορευτών κατορθώνει να παρουσιάσει τόσο υψηλό επίπεδο τεχνικής, χωρίς να εγκλωβίζεται σε έναν ψυχρό φορμαλισμό. Το «TAO Dance Theater», που φιλοξενήθηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου, πρόσφερε μια σπάνια εμπειρία υψηλής αισθητικής και πνευματικής έντασης. Με τις χορογραφίες «16» και «17», η εμβληματική ομάδα του βραβευμένου με τον Αργυρό Λέοντα της Μπιεναλέ της Βενετίας, Tao Ye, απέδειξε ότι ο σύγχρονος χορός μπορεί να υπερβεί την αφήγηση και να γίνει μια ζωντανή φιλοσοφική πράξη, όπου η κίνηση, η αναπνοή και η συλλογικότητα συνυπάρχουν σε απόλυτη ισορροπία.
Στο TAO Dance Theater δεν υπάρχουν πρωταγωνιστές ούτε επίδειξη δεξιοτεχνίας για χάρη του εντυπωσιασμού. Υπάρχει μόνο η απόλυτη εμπιστοσύνη στο σώμα, στη συλλογική αναπνοή και στη ροή της ενέργειας, μέσα από το πρωτοποριακό Circular Movement System, τη μέθοδο που ανέπτυξε ο Tao Ye και αντιμετωπίζει σώμα και νου ως ένα αδιάσπαστο σύνολο. Η κίνηση δεν ξεκινά από τη φιγούρα αλλά από την εσωτερική αντίληψη του σώματος, μετατρέποντας τη χορογραφία σε μια μορφή ενεργού διαλογισμού.
Το πρώτο συναίσθημα του θεατή είναι ο θαυμασμός. Το δεύτερο είναι η απορία. Πώς είναι δυνατόν δεκαέξι άνθρωποι να κινούνται με τέτοια ακρίβεια; Η τεχνική τους αγγίζει το αδιανόητο. Η πειθαρχία είναι απόλυτη. Η συγκέντρωση αδιάσπαστη. Οι συνγχρονισμοί αψεγάδιαστοι. Δεν υπάρχει ούτε μία στιγμή που ένα βλέμμα, ένα χέρι ή μια αναπνοή να ξεφεύγει από τον κοινό παλμό. Οι σχηματισμοί μεταμορφώνονται με γεωμετρική ακρίβεια, σαν να σχεδιάζονται εκείνη τη στιγμή από έναν αόρατο αρχιτέκτονα.
Η εικόνα είναι σχεδόν εξωπραγματική. Οι χορευτές, ντυμένοι στα μαύρα, μοιάζουν με έναν υπερ-οργανισμό, ένα σώμα με δεκάδες άκρα και μία μόνο συνείδηση. Κάποιες στιγμές θυμίζουν ανθρωποειδείς μηχανές, όχι επειδή η κίνησή τους είναι ψυχρή, αλλά επειδή η ακρίβειά της φτάνει σε επίπεδο που ξεπερνά τα ανθρώπινα μέτρα. Κι όμως, πίσω από αυτή τη σχεδόν «ρομποτική» τελειότητα πάλλεται μια βαθιά οργανική ενέργεια, μια ζωντάνια που δεν μπορεί να κατασκευαστεί παρά μόνο να κατακτηθεί μέσα από αμέτρητες ώρες σωματικής και πνευματικής άσκησης.
Το «16» αντλεί την έμπνευσή του από τις σπειροειδείς κινήσεις του κινεζικού χορού του δράκου και του φιδιού (Dragon Dance και Snake). Η χορογραφία μετατρέπει τους δεκαέξι ερμηνευτές σε μία αδιάσπαστη γραμμή ζωής. Το κεφάλι δίνει μια ανεπαίσθητη ώθηση και το κύμα διατρέχει ολόκληρο το σώμα κάθε χορευτή, ώσπου η ενέργεια μεταδίδεται στον επόμενο. Έτσι δημιουργείται μια αλυσίδα συνεχούς μεταμόρφωσης, ένας ζωντανός οργανισμός που κυλά ασταμάτητα στον χώρο. Αυτή η αρχή αποτελεί βασικό στοιχείο της σύλληψης του έργου.
Παρακολουθώντας το έργο, δύσκολα δεν φέρνει κανείς στον νου του το εμβληματικό παιχνίδι Snake. Η αδιάκοπη γραμμική εξέλιξη, οι συνεχείς στροφές, οι ελιγμοί και η αίσθηση μιας μορφής που επιμηκύνεται και μεταμορφώνεται δημιουργούν μια σύγχρονη οπτική αναφορά, χωρίς όμως να αλλοιώνουν την κινεζική πολιτισμική καταγωγή της χορογραφίας.
Το εντυπωσιακό είναι ότι μέσα στη συνεχή επανάληψη δεν υπάρχει ποτέ μονοτονία. Κάθε κύμα γεννά ένα νέο κύμα. Κάθε κυκλική διαδρομή αποκαλύπτει μια νέα εικόνα. Οι σχηματισμοί εναλλάσσονται με τέτοια καθαρότητα, ώστε η σκηνή μοιάζει να αναπνέει. Η ροή της ενέργειας γίνεται σχεδόν ορατή.
Κι αν το «16» υμνεί τη ροή, το «17» αναδεικνύει την εσωτερική συγκέντρωση. Οι χορευτές (Xu Fujin, Tong Yusheng, Liu Yiren, Cheng Leting, Li Jiayu, Wu Zhenkai, Lu Wenchao, Wang Jingping, Jia Lixue, Zhang Xi, Lee Yuyun, Bian Yifei, Jiao Xuexu Gao, Yanrui, Xiong Shuai, Zhao Xueyi) βρίσκονται στο έδαφος αυτήν τη φορά, δημιουργώντας ένα εντελώς διαφορετικό κινησιολογικό σύμπαν. Εδώ η τεχνική τους φτάνει στο απόγειό της. Ξαπλωμένα σώματα κινούνται με εξαιρετική ακρίβεια, σχηματίζοντας διαρκώς νέες γεωμετρικές συνθέσεις, σε αποστάσεις υπολογισμένες στον πόντο. Οι ακαριαίες μεταμορφώσεις των σχηματισμών προκαλούν δέος. Κάθε εικόνα γεννιέται και εξαφανίζεται μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα, σαν να παρακολουθεί κανείς έναν ζωντανό καλειδοσκόπιο σωμάτων. Η απόλυτη ακρίβεια, η πειθαρχία και η εμπιστοσύνη μεταξύ των χορευτών μετατρέπουν το έργο σε μια επίδειξη συλλογικής ευφυΐας, όπου ο καθένας υπηρετεί το σύνολο χωρίς να επιδιώκει να ξεχωρίσει. Η παραμικρή καθυστέρηση θα κατέρρεε ολόκληρη τη σύνθεση. Κι όμως, τίποτα δεν διαταράσσει τη συνοχή. Η σκηνή μοιάζει με έναν ζωντανό παλμό σε απόλυτη συμμετρία. Τα χέρια, οι ώμοι, οι κορμοί και τα κεφάλια λειτουργούν σαν κινούμενα γλυπτά που ανασυνθέτουν αδιάκοπα τον σκηνικό χώρο, αποδεικνύοντας πως ο χορός δεν χρειάζεται απαραίτητα την κάθετη στάση για να γεννήσει ένταση και δυναμισμό. Αντίθετα, από το έδαφος αναδύεται μια ενέργεια σχεδόν κοσμική.
Η βουδιστική προσευχή γίνεται η αναπνοή της παράστασης. Δημιουργεί μια ατμόσφαιρα περισυλλογής και εσωτερικής γαλήνης, ενώ οι εκρηκτικές κινήσεις των σωμάτων υπενθυμίζουν ότι η ηρεμία και η ένταση δεν είναι αντίθετες έννοιες, αλλά δύο όψεις της ίδιας πνευματικής διαδρομής. Στην αισθητική του TAO Dance Theater, η σιωπή, η επανάληψη και η πειθαρχία μετατρέπονται σε μέσα διαλογισμού.
Στο τέλος, το παρατεταμένο χειροκρότημα του κοινού δεν ήταν μια τυπική επιδοκιμασία, αλλά η αναγνώριση ότι παρακολουθήσαμε μία από τις σπουδαιότερες παραστάσεις σύγχρονου χορού που φιλοξενήθηκαν τα τελευταία χρόνια στο Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Μία παράσταση υψηλής αισθητικής και αδιαμφισβήτητης καλλιτεχνικής ιδιοφυΐας, που δεν εντυπωσίασε μόνο με την τεχνική της αρτιότητα, αλλά κυρίως με την ικανότητά της να μετατρέπει το ανθρώπινο σώμα σε φιλοσοφία, την κίνηση σε στοχασμό και την βαθιά πειθαρχία σε υψηλή τέχνη, που να σε αφήνει άφωνο!